StopFemicideIran heeft in 2025 minstens 187 gevallen van femicide in Iran gedocumenteerd. De organisatie onderzocht 241 gevallen waarbij vrouwen werden gedood. Dat aantal vertegenwoordigt mogelijk slechts een fractie van het werkelijke totaal.

In Iran worden vrouwen nog altijd vermoord vanwege keuzes die alleen henzelf zouden moeten toebehoren: de keuze om wel of niet te trouwen, het beëindigen van een relatie, het aanvragen van een scheiding, het verdedigen van hun financiële zelfstandigheid of het weigeren zich aan mannelijke familieleden te onderwerpen.

Het meest recente jaarverslag van StopFemicideIran, met de titel Geteld ondanks de duisternis: documentatie van gevallen van femicide, documenteert in 2025 minstens 187 gevallen van femicide in Iran. Dat komt neer op meer dan 15 gedocumenteerde moorden per maand, oftewel bijna één vermoorde vrouw per twee dagen.

De gevallen betroffen vrouwen en meisjes met uiteenlopende sociale, economische en etnische achtergronden. Onder de slachtoffers bevonden zich moeders, meisjes, universitaire medewerkers, asielzoekers en sportsters. Hun individuele omstandigheden verschilden, maar steeds komen dezelfde patronen naar voren: controle, huiselijk geweld, dwang, zogenoemde familie-eer en het falen van instellingen om vrouwen te beschermen voordat het te laat was.

Er is niets eerbaars aan deze moorden

Wanneer een vrouw wordt vermoord omdat zij vrijheid nastreeft, een huwelijk afwijst, een relatie beëindigt of ervan wordt beschuldigd de reputatie van haar familie te hebben beschadigd, is het woord ‘eer’ geen verklaring. Het is een rechtvaardiging die door daders wordt gebruikt en soms ook door autoriteiten en de media wordt overgenomen of herhaald.

Een moord die wordt gepleegd in naam van de reputatie van de familie, is geen daad van eer. Het is moord. Het slachtoffer wordt gestraft omdat zij rechten uitoefent die mannen zichzelf routinematig toekennen.

Het rapport van StopFemicideIran maakt ook duidelijk dat de gedocumenteerde cijfers niet kunnen worden beschouwd als een volledige nationale telling. Censuur, angst voor vervolging, sociale stigmatisering, beperkte toegang tot informatie en het ontbreken van betrouwbare officiële statistieken dragen allemaal bij aan onderrapportage. Het werkelijke aantal vermoorde vrouwen ligt daarom waarschijnlijk aanzienlijk hoger.

Een patroon dat moet worden onderzocht

Het rapport is gebaseerd op openbaar beschikbare overheidsbronnen, mediaberichten en informatie op sociale media. Het vormt een belangrijk overzicht van gevallen die anders mogelijk aan het publieke zicht zouden zijn onttrokken.

Documentatie is belangrijk. Zonder namen, data, locaties en omstandigheden kan femicide worden gereduceerd tot op zichzelf staande incidenten. Maar wanneer de gevallen gezamenlijk worden onderzocht, wordt een breder patroon zichtbaar: vrouwen worden vermoord binnen systemen die mannelijke controle tolereren, huiselijk geweld bagatelliseren en niet ingrijpen wanneer er sprake is van bekende bedreigingen.

De vraag is niet alleen hoeveel vrouwen er zijn vermoord. De vraag is ook hoeveel vrouwen beschermd hadden kunnen worden, en waarom dat niet is gebeurd.

Het rapport van StopFemicideIran vormt een belangrijke bijdrage aan dat onderzoek. Het zorgt ervoor dat deze sterfgevallen worden geteld, vastgelegd en in verband worden gebracht met de bredere realiteit van gendergerelateerd geweld in Iran.